Menu

Keuzebegeleiding

Kan keuzebegeleiding invulling geven aan de leemte tussen pensioeninformatie en advies? Volgens de memorie van toelichting op het wetsvoorstel Wet toekomst pensioenen wel. Wat deze keuzebegeleiding precies voor pensioen inhoudt en wat het verschil is met het informeren en/of adviseren van de deelnemer wordt in dit artikel behandeld.

Waar ligt de grens van keuzebegeleiding en wanneer gaat zij over in adviseren?

Daarnaast is het de vraag hoe onafhankelijk de pensioenuitvoerder is in zijn keuzebegeleiding en/of advies. En is het verstandig vanaf keuzebegeleiding toch breder en verder te kijken?

Aanleiding

De risico’s liggen in het nieuwe stelsel (meer) bij de deelnemer. Tevens valt er steeds meer te kiezen; vroegpensioen, later pensioen, aan het begin een hoger pensioen en later een lager pensioen (of andersom), het uitruilen van een ouderdomspensioen voor een hoger partnerpensioen (of andersom), 10% ineens ontvangen etc. Schematisch:

Pensioenwijzer keuzes

Als het moment daar is gekomen ligt keuzestress en/of een verkeerde keuze op de loer.

In de memorie van toelichting staat:

Dit wetsvoorstel is erop gericht de risico’s van suboptimale keuzes door de deelnemer te mitigeren. De open norm strekt tot de verplichting voor pensioenuitvoerders om zich maximaal in te spannen om deelnemers op een adequate wijze te begeleiden bij het maken van (voorlopige) keuzes’.

Dat is nogal wat. Hoe ver wil de minister dat de pensioenuitvoerders daarin gaan?

Voorstel nieuw wetsartikel, keuzebegeleiding

Het voorgestelde nieuwe wetsartikel, artikel 48a. Keuzebegeleiding:

De pensioenuitvoerder begeleidt de deelnemer, gewezen deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde op een adequate wijze bij het maken van een keuze binnen de pensioenovereenkomst, zorgt voor de inrichting van de keuzeomgeving en stelt de deelnemer, gewezen deelnemer, gewezen partner of pensioengerechtigde daarmee in staat om een passende keuze te maken’.

De belanghebbenden ontvangen nu nog alleen informatie en zij kunnen advies inkopen. De tussenvorm wordt keuzebegeleiding ondanks het feit dat daar altijd enige sturing van de pensioenuitvoerder vanuit gaat ‘van de wijze waarop keuzes en bijbehorende informatie aan deelnemers wordt voorgelegd.’ Aldus de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Wet toekomst pensioenen.

Sturing

De Tweede Kamer zag eerder bij de totstandkoming van de ‘Wet variabele pensioenuitkering’ het adviseren door een pensioenfonds niet zitten. Volgens de Tweede Kamer zou de pensioenuitvoerder een voorkeur voor een vaste uitkering uit kunnen dragen, uit eigen belang, voornamelijk om een eventuele aansprakelijkheid te ontlopen. Klik hier voor meer informatie.

Mag een pensioenuitvoerder adviseren?

In de memorie van toelichting staat ook dat een pensioenuitvoerder niet verplicht is om te adviseren maar dat het wel mag. Als het maar niet productgerelateerd- of een zogeheten WFT-advies betreft. Bij een WFT-advies moet de adviseur volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) zich in alle relevante informatie over de deelnemer verdiepen. Dat gaat verder dan dat bijvoorbeeld de huidige Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000 (art. 7) pensioenfondsen toestaat.

De nieuwe open norm is een tussenvorm maar heeft het nut?

De nieuwe open norm ziet op de effecten van keuzes binnen één pensioenregeling. Dat past wel binnen de huidige wetgeving van de WFT en Wet Bpf 2000. De nieuwe open norm gaat verder dan slechts informeren, het verplicht meer activiteit van de pensioenuitvoerder waarna de belanghebbende zelf de handschoen verder kan oppakken of zich kan wenden tot een deskundige.

Wie houdt overzicht?

Een verdergaand en breder advies is voor veel mensen noodzakelijk want de pensioenuitvoerder houdt bij haar begeleiding geen rekening met andere pensioenregelingen (met ieder een eigen pensioenwijzer, zie het plaatje in dit artikel, vol keuzes), belastingen, toeslagen, hypotheekverplichtingen, vermogen etc. Er moet overzicht worden gehouden.

Onafhankelijk pensioenadvies voor overzicht

Als duidelijk is wat een pensioenuitvoerder oppakt (en wat niet) én als de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden dat onderscheid begrijpen kan het werken. Voor een passende keuze blijft mede gezien de complexiteit en de vele vraagstukken waar buiten het pensioen rekening mee moet worden gehouden altijd een onafhankelijk pensioenadvies benodigd.

Bijgewerkt op 5 oktober 2022.